5 jaar geleden deed Frank Ocean iets unieks: zijn debuutalbum channel ORANGE verscheen via een onaangekondigde digitale release. Dat de zanger onvoorspelbaar is, werd vlak daarvoor al duidelijk. Via een open brief wijdt hij uit over een homoseksuele relatie, taboe binnen de urban scene. Ineens is de naam Frank Ocean bekend bij een groot publiek.

Niet dat Ocean een groentje is. Veel soulkenners hebben zijn mixtape Nostalgia, Ultra al ontdekt. Hip hop heads hoorden hem op het Jay-Z en Kanye West album Watch The Throne. En pop liefhebbers kennen zijn geschreven liedjes gezongen door Justin Bieber (“Bigger”) en Beyoncé (“I Miss You”). Je kunt je daarom afvragen of de ‘coming out’ kort voor zijn albumrelease een overbodige PR-stunt is.

Als je naar channel ORANGE luistert, valt de brief meteen op zijn plaats. Niet alleen refereert hij in meerdere songteksten naar een man. Maar de belangrijkste verklaring: Frank Ocean is één en al pure emotie. Waarschijnlijk kan hij niet eens zingen over iets dat niet recht uit het hart komt.

Jazz en hip hop
Ocean wordt in New Orleans geboren als Christopher “Lonny” Breaux, waar hij rondhangt in de jazz scene. Als de orkaan Katrina in 2005 zijn stad verwoest, verhuist hij naar Los Angeles en begint te schrijven voor artiesten als John Legend. In 2009 wordt hij lid van het hip hop collectief Odd Future en tekent hij ook een solo platencontract.

Zijn volwaardige debuut channel ORANGE is een sfeervol album dat je in eerste instantie moet voelen. Met zijn 24 jaar is Frank Ocean in 2012 al een buitenbeentje tussen zijn genre- en leeftijdsgenoten. Technisch gezien heeft hij niet de beste stem. Soms klinkt hij zelfs monotoon.

Veelzijdig
Maar Ocean is geen zanger, hij is meer een kunstenaar. De instrumenten en teksten zijn minstens zo belangrijk als Ocean’s vocale prestaties. Dit maakt hem een complete artiest. Zijn teksten variëren van poëtisch (“Bad Religion”) tot expliciet (“Crack Rock”). Hij schrijft liefdesliedjes (“Thinkin Bout You”) en maatschappijkritische songs (“Super Rich Kids”). Meestal een mix van beide. Veelzijdig is bijna een understatement.

Buitenbeentje Ocean is moeilijk met één andere artiest te vergelijken. Het is niet gek als je wat van Stevie Wonder, Drake, Musiq Soulchild en Kanye West in zijn muziek terughoort. De beste vergelijking is misschien wel Prince, die met zijn werk ook altijd grenzen opzoekt en overstijgt. Frank Ocean doet, zij het minder geniaal, met channel ORANGE hetzelfde.

Onconventioneel
De plaat is dan ook niet voor iedereen in één keer behapbaar. Zijn liedjes zijn een soort mini verhaaltjes. De teksten zijn soms ingewikkeld, Ocean schroomt niet voor moeilijke woorden en symboliek.

Hij wisselt binnen één nummer graag van tempo en thema, soms lastig voor de luisteraar. Tweede single “Pyramids” is daar een goed voorbeeld van. Tien minuten lang zingt Ocean over Cleopatra, piramides en striptenten. Ook varieert het ritme regelmatig, van zwoele R&B tot een elektronische track. Ocean’s onconventionele gebruik van muziekstijlen kenmerkt ook de rest van channel ORANGE.

Meeslepend
Voor iemand van 24 jaar, is het een zeer volwassen album. Zijn teksten zetten aan tot denken. De muziek is meeslepend, ook al zorgt het niet per sé voor een vrolijke gemoedstoestand. De onderwerpen die Ocean aansnijdt zijn dapper en origineel gekozen. Ook zijn er vele details in de nummers verwerkt, die meerdere luisterbeurten vergen om te ontdekken.

Natuurlijk kun je ook gewoon genieten van de muziek, zonder te diep op alles in te gaan. Neptunes-productie “Sweet Life” is zo’n juweeltje. ‘Why see the world, when you’ve got the beach?’ vraagt Ocean zich af. Maar als je de beeldspraak negeert is het nog steeds een prachtig soulstuk.

Universeel buitenbeentje
Eens in de zoveel tijd wordt de urban wereld opgeschud door een artiest die compleet anders is dan de rest. Een buitenbeentje, maar met muziek zo goed dat deze universeel blijkt. In de zomer van 2012 was dat Frank Ocean. Met channel ORANGE zet hij zichzelf definitief op de kaart én schudt hij de wereld even wakker. Alleen al daarom is dit één van de beste urban albums van de afgelopen 5 jaar.